Bon hay còn gọi là cây khoai sọ, đây là một loại cây nông nghiệp có nhiều công dụng. Ngoài làm thức ăn chăn nuôi, củ và thân cây cũng có tác dụng để nấu các món ăn ngon cho con người. Đặc biệt Canh bon nấu da trâu một món ăn không thể nào quên của người Thái Tây Bắc cũng là một trong những đặc sản mà bất kỳ ai cũng nên nếm thử.
Canh bon da trâu là món ăn truyền thống được người dân tộc lưu truyền trong văn hóa ẩm thực của người Thái. Những nguyên liệu để chế biến món canh bon da trâu rất đơn giản, thành phần chính chỉ gồm thân và lá của cây bon, da trâu đã được làm sạch cùng các loại rau thơm và gia vị. Thế nhưng để nấu được món da trâu ngon thì phải chuẩn bị khá cầu kỳ.

Cây bon (khoai sọ) trồng ở miền núi Tây Bắc
Cây bon thường được trồng ở ven ao, suối, hay các hồ nước cạn, nơi có dòng nước chảy qua chảy lại quanh năm, bởi loài cây này có đặc tính ưa sống ở môi trường ẩm ướt. Cây bon có thân cây mềm và tích nước nên khi nấu sẽ có được hương vị ngọt và thanh đạm. Nhưng theo như những kinh nghiệm của đồng bào dân tộc đúc kết lại thì không phải loại bon nào cũng có thể sử dụng để chế biến thành món ăn.
Khi lựa chọn thì nên chọn những loại cây bon màu không quá đậm, lá dày, bởi những cây này sẽ không có chất làm gây ngứa cổ. Do đặc tính ưa sống ở môi trường nước nên cây bon cũng phát triển rất đa dạng và có thể đỡ ngứa hơn ở những cây sống trên vùng đất khô cằn. Những cây bon sống tại những vùng đất khô sẽ mang lại hiệu quả trong việc thu hoạch củ.
Để nấu được món canh bon đặc sắc và chuẩn vị thì gia vị để chế biến món canh bon cũng phải được lựa chọn kỹ càng. Người Thái ở Tây Bắc như: Sơn La, Điện Biên thường dùng các gia vị như: Cà rừng, ớt, mắc khén, hành củ, muối, mì chính, bí, lá lốt… đặc biệt là da trâu để chế biến. Đây là những nguyên liệu không thể thiếu trong cách chế biến món ăn này.

Canh bon nấu da trâu thơm ngon
Học thêm: cách làm da trâu muối chua của người Thái.
Ngoài việc lựa chọn cây bon dùng để nấu thì lựa chọn da trâu cũng là một khâu rất quan trọng, da trâu phải dày, làm sạch lông, sau đó ninh khoảng từ 5 – 8 tiếng để da trâu mềm cũng như lấy nước nấu da trâu để nấu canh, để canh có vị ngọt, thơm ngon, hấp dẫn.
Để nấu canh bon phải tuân thủ các bước sau: Cây bon sau khi hái về rửa sạch, tước bỏ vỏ rồi ngâm nước có thể ngâm qua nước muối loãng. Sau đó đem thái nhỏ, cho vào nước dùng từ da trâu có sẵn. Bon được nấu đến khi nào cuống bon nhừ, thái da trâu ninh cùng, bởi món này phải nấu càng mềm mới càng ngon.

Thưởng thức hương vị đặc biệt của món canh bon nấu da trâu
Trong lúc đợi canh bon chín, người chế biến chuẩn bị rau thơm các loại và các loại gia vị. Các loại rau thường được người Thái ở Sơn La cho vào canh bon như lá lốt, rau ngót, rau bí, ngò gai, rau mùi, quả cà rừng… thái nhỏ. Các loại gia vị cho vào canh bon gồm: Mắc khén, ớt, hành củ, muối, mì chình… Sau khi thịt và bon trong nồi đã nhừ người nấu cho rau và các gia vị đã chuẩn bị vào nồi canh và nêm sao cho vừa ăn.
Đến với Sơn La để học Cách nấu măng chua khô thơm ngon và đặc biệt.
Đối với đồng bào Thái ở Sơn La canh bon là món ăn rất quen thuộc và đặc biệt, với mỗi bữa cơm gia đình thì canh bon lại trở thành một điều không thể thiếu. Khi thưởng thức canh bon, người dùng sẽ cảm nhận được mùi thơm đặc trưng của mắc khén, vị bùi ngậy của bon, vị cay của ớt, quện với vị ngọt của da trâu tạo nên hương vị đậm đà không thể trộn lẫn với bất kỳ mòn canh nào khác. Bởi vậy, canh bon đã trở thành món ăn ẩm thực độc đáo của đồng bào Thái ở Sơn La.
